--> Di tích BẮC GIANG, điểm hấp dẫn của du lịch

Di tích BẮC GIANG, điểm hấp dẫn của du lịch

Bắc Giang – vùng Kinh Bắc xưa – là miền quê nổi tiếng có nhiều di tích.

Theo số liệu thống kê của Ban Quản lý di tích, tỉnh Bắc Giang có khoảng 2.237 di tích các loại, trong đó đã tiến hành lập hồ sơ khoa học và pháp lý xếp hạng 461di tích lịch sử-văn hoá, danh lam thắng cảnh (trong đó có 109 di tích xếp hạng cấp quốc gia, 352 di tích được xếp hạng cấp tỉnh). Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Bắc Giang có khá nhiều di tích còn nguyên vẹn, từ nghệ thuật kiến trúc, họa tiết hoa văn, tư liệu lịch sử-văn hóa, đồ thờ tự như: Đình Lỗ Hạnh (xã Đông Lỗ, huyện Hiệp Hoà); đình Phù Lão (xã Đào Mỹ, huyện Lạng Giang); đình Thổ Hà (xã Vân Hà, huyện Việt Yên), chùa Bổ Đà (xã Tiên Sơn, huyện Việt Yên); đình Hả (xã Tân Trung, huyện Tân Yên), chùa Vĩnh Nghiêm (xã Trí Yên, huyện Yên Dũng)… Mỗi di tích lịch sử-văn hoá của Bắc Giang đều có đặc trưng, sắc thái riêng. Người được thờ trong các di tích ấy cũng không giống nhau: Có thể là nhân thần, nhiên thần, cũng có thể là tín ngưỡng thờ phồn thực, thờ thành hoàng làng, thờ mẫu… Đây chính là nơi diễn ra các sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, tâm linh của nhân dân trong tỉnh. Không những thế, các di tích này cùng với các sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội gắn với di tích còn tạo sức hút mạnh mẽ với du lịch, trở thành những điểm đến hấp dẫn của du lịch Bắc Giang.

Sơ lược về hệ thống di tích ở Bắc Giang

Hệ thống di tích ở Bắc Giang phản ánh quá trình hình thành phát triển của địa phương trong suốt các chặng đường lịch sử. Thời Hùng Vương ở Tiên Lát (Việt Yên) có đền thờ Thạch Linh thần tướng, ở Hòa Sơn (Hiệp Hòa) có đền thờ Đức thánh Hùng Linh công. Thời Lý ở Tòng Lệnh xã Trường Giang (Lục Nam) có đền thờ các công chúa thời Lý. Ở Trại Quan xã Đông Hưng (LucjNam) phát hiện được gạch xây ở lăng Trại Quan có niên đại “Lý gia đệ tam đế Long Thuỵ Thái Bình tứ niên tạo (đời vua nhà Lý thứ ba, niên hiệu Long Thụy Thái Bình năm thứ tư làm ra-1057). Chùa Cao xã Khám Lạng (Lục Nam) dấu tích xây dựng từ thời Lý- Trần, các ngôi chùa khác như chùa Hòn Tháp, Yên Mã (xã Cẩm Lý), chùa Bình Long (xã Huyền Sơn), chùa Hồ Bấc (Nghĩa Phương – LụcNam)… được xây dựng thời Trần. Chùa Vĩnh Nghiêm xã Trí Yên, Yên Dũng cũng là một danh lam cổ tự được xây dựng từ thời Lý-Trần. Thời Lê Sơ ở Lục Nam mới phát hiện được ngôi chùa Khám Lạng (thôn Bến) xã Khám Lạng. Hiện ở chùa còn lại sập đá lớn có niên hiệu Thuận Thiên thứ 5 (1432) và ba bệ tượng hoa sen bằng đá có niên hiệu Hồng Đức thứ 8 (1482). Thời Lê Mạc ở Lục Nam tiêu biểu có khu di tích đình đền chùa Thượng Lâm (xã Thanh Lâm) thờ Trần Cảo- Trần Cung, thủ lĩnh của cuộc khởi nghĩa nông dân đầu thế kỷ XVI chống lại triều đình phong kiến thời Lê Sơ.Thời Mạc ghi dấu ấn với đình Lỗ Hạnh ( xã Đông Lỗ, huyện Hiệp Hòa) ngôi đình được mệnh danh là “đệ nhất Kinh Bắc” có niên đại xây dựng sớm nhất ở Việt Nam (1576) còn lưu giữ được cho đến nay.

Thành nhà Mạc đắp bằng đất từ cuối thế kỷ XVI chạy từ Nam lên Bắc từ núi Bảo Đài qua núi Ải (Đông Phú) ven theo mạn bắc núi chạy vào khu Trại Mít (Tiên Nha) rồi ăn vào sông Lục Nam, qua bờ bên Đông, chạy vào đất làng Vườn, làng Hố Nước, vào khu vực đền Hàn Lâm (Nghĩa Phương), rồi dừng lại ở chân núi Mang thuộc dãy Huyền Đinh – Yên Tử. Thành nhà Mạc chạy cắt ngang thung lũng sông Lục Nam chừng 18km, là một di tích về tài năng quân sự thời cổ. Thời Lê Trung Hưng để lại ở Bắc Giang nhiều công trình kiến trúc cổ là đình, chùa, tiêu biểu như đình Thổ Hà, đình Hương Câu, đình Đông Lâm, đình Sàn, đình Thân, đình Đan Hội, đình Hà Mỹ, đình Bảo Sơn, đình Gai, đình Trung Đồng…, chùa Tè, Trung An, làng Non, Khám Lạng, chùa Trắng (Đông Phú) làng Vườn (Cương Sơn), làng Húi (Đan Hội)…, hệ thống lăng đá cổ Hiệp Hòa, Việt Yên, Tân Yên. Thời Tây Sơn ở Lục Nam còn ngôi đình Rìa (Đông Phú) có niên đại tạo dựng: Hoàng Triều Bảo Hưng nhị niên tạo (tức niên hiệu Bảo Hưng năm thứ 2 -1802).

Thời cận đại ghi dấu đậm nét tại các di tích trong hệ thống di tích liên quan tới cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế. Thời kỳ chống Pháp, chống Mỹ, Bắc Giang có Trung tâm huấn luyện quân Mai Sưu, địa điểm bắn rơi máy bay Mỹ xã Dương Hưu, xã Nghĩa Phương.

Các điểm di tích tiêu biểu gắn với du lịch

Cùng với hệ thống di tích trải dài theo dòng thời gian, Bắc Giang còn có những điểm di tích mang những dấu ấn riêng đậm nét, tạo nên những điểm nhấn khiến du khách đến tham quan nhớ mãi:

Chùa Vĩnh Nghiêm, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng , Bắc Giang.

Chùa Vĩnh Nghiêm có tên gọi khác là chùa Chúc Thánh, chùa Đức La nằm trên quả đồi thấp, phía sau núi Cô Tiên, xã Trí Yên, huyện Yên Dũng. Chùa có từ thời Lý. Đến thời Trần, vua Trần Nhân Tông sau khi xuất gia, chọn đây làm nơi tu hành, thống nhất các dòng đạo Phật giáo Việt Nam và trở thành tổ của dòng thiền Trúc Lâm. Hai vị tổ khác là các nhà sư Pháp Loa, Huyền Quang cũng tu tại chùa. Theo nội dung văn bia, chùa Đức La được trùng tu năm 1606. Đến năm 1934, chùa được tu sửa lớn. Dân gian từ xưa có câu:

“Ai qua Yên Tử, Quỳnh Lâm

Vĩnh Nghiêm chưa tới, thiền tâm chưa đành”.

Chùa Vĩnh Nghiêmnằm ở chỗ hợp lưu của sông Lục Nam và sông Thương. Khu vực này năm xưa còn gọi là khu vực ngã ba Phượng Nhãn. Chùa nhìn ra ngã ba sông và nhìn về phía Lục Đầu Giang – Kiếp Bạc. Phía sau chùa là thôn Đức La xa hơn nữa là vùng Cẩm Lý cửa ngõ ra vào vùng núi Yên Tử. Bao quanh chùa có một số núi lớn tiêu biểu là núi Cô Tiên. Ra vào chùa có thể đi theo sông Thương, sông Lục Namvà con đường quốc lộ 31 đi Trí Yên (Yên Dũng). Khu chùa Vĩnh Nghiêm hiện còn rộng chừng 1ha, bao gồm các công trình kiến trúc lớn: tam quan, chùa Phật, nhà tổ đệ nhất, gác chuông, nhà tổ đệ nhị. Có nhiều tượng ở Phật điện, đặc biệt có bộ tượng Trúc Lâm tam tổ (Trần Nhân Tông, Pháp Loa, Huyền Quang). Chùa có hơn ba nghìn  ván in kinh chứa chật nhà kho 10 gian. Nay còn hai kệ lớn ván in Hoa Nghiêm kinh, Giới ni kinh, sa di kinh…. Hội chùa La tổ chức vào ngày 14 tháng 2 âm lịch hàng năm. Ngày này các sư gọi là ngày giỗ tổ nên cũng gọi là hội giỗ tổ chùa La. Năm 2012, mộc bản chùa Vĩnh Nghiêm vinh dự được công nhận là Di sản ký ức thế giới khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. Với những giá trị vô giá về lịch sử, văn hóa đó, chùa Vĩnh Nghiêm được du khách khắp nơi hướng về.

Đền Nguyệt Hồ, xã Hương Vĩ, huyện Yên Thếlà một trong những di tích cổ gắn liền với hàng ngàn năm lịch sử và văn hiến của quê hương Bắc Giang. Những năm gần đây đền Nguyệt Hồ là điểm nhấn tâm linh tín ngưỡng của đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Hàng năm, có tới hàng ngàn lượt khách từ khắp các tỉnh, thành trong nước hành hương tìm về đền Bà Chúa Nguyệt Hồ để xin lộc, cầu tài, cầu bình an trong cuộc sống.

Đền bà chúa Nguyệt Hồ có lịch sử từ lâu đời, xưa ngôi đền có một cung đặt tượng thờ Nguyệt Nga công chúa và bài trí tượng thờ theo đạo thờ Mẫu. Qua thời gian, ngôi đền đã được tu sửa tôn tạo nhiều lần thêm phần khang trang. Quần thể di tích hiện nay gồm các hạng mục công trình: Cổng đền, khu sân đền, hồ Nguyệt, khu đền chính gồm toà đại bái và hậu cung, kiến trúc theo lối cổ truyền thống. Trong hậu cung đặt tượng bà chúa bản đền, chúa Nguyệt Hồ (tức Nguyệt Nga công chúa) và bài trí tượng thờ theo đạo thờ Mẫu gồm hàng Thánh Mẫu tới hàng Quan, hàng Chầu, ông Hoàng, các cô, cậu và Đức Thánh Trần. Hai cung ngoài toà đại bái cũng bài trí tượng thờ theo đạo thờ Mẫu. Như vậy, theo bề dày lịch sử, đền Nguyệt Hồ đã được phủ lên nhiều lớp tín ngưỡng, ngoài thờ “Bà chúa Nguyệt Hồ – Chúa Bói”, còn thờ “Tam toà Thánh Mẫu”, thờ Cô, thờ Cậu, thờ Sơn Trang, thờ các ông Hoàng và đức Thánh Trần Triều…

Lễ hội đền Nguyệt Hồ vào ngày 15-2 âm lịch, nằm trong không gian chung của tín ngưỡng  thờ Mẫu theo tuyến hành lễ đền Nguyệt Hồ – đền Suối Mỡ – đền Bắc Lệ – đền Mỏ Ba – đền Thượng Đồng Đăng và cuối cùng xuôi về đền Bà Chúa Kho – Bắc Ninh. Trong ngày lễ chính, nhân dân vùng Bo rước kiệu từ đình Bố Hạ về đền Hạ, đền Trung và đền Thượng. Sau khi tế lễ tại đền Trung lại rước kiệu về đền Nguyệt Hồ. Tại đây phần tế lễ chúa Nguyệt Hồ được tiến hành với những nghi lễ độc đáo. Bài văn cúng dâng chúa Nguyệt Hồ được thể hiện qua hình thức hát văn. Người được chọn diễn xướng hát văn phải có giọng hát hay, đàn giỏi, gia đình không có tang bụi. Trong nghi thức thờ Mẫu ở đền bà chúa Nguyệt Hồ còn có  lệ hầu bóng được diễn ra trong các dịp đầu năm và trong ngày lễ hội. Khách về lễ Mẫu và hầu bóng chủ yếu là khách thập phương từ Hải Phòng, Hải Dương, Quảng Ninh, Lạng Sơn, Hà Nội… tụ hội về đây để được dâng văn hầu chúa Nguyệt Hồ.

Khu di tích thắng cảnh Suối Mỡ thuộc địa phận xã Nghĩa Phương, huyện Lục Nam. Suối Mỡ là con suối nhỏ, bắt nguồn từ khu núi chùa Hồ Bấc với độ cao chừng hơn 600m rồi chảy qua khu đá vách và Hố Chuối của núi Tay Ngai, núi Bà Bô thuộc dãy Huyền Đinh Yên Tử. Các núi đó đều có độ cao trung bình từ 100m trở lên. Từ độ cao ấy, Suối Mỡ ngoằn ngoèo uốn lượn theo các khe núi rồi đổ xuống thung lũng Khả Lễ – Nghĩa Phương, do chính dãy Huyền Đinh – Yên Tử tạo nên. Nơi đây thượng nguồn Suối Mỡ từng nổi tiếng là một vị trí chiến lược quan trọng. Đó là khu chiến ải trong lịch sử chống Nguyên Mông thời nhà Trần. Theo con đường hiểm hóc này có khu Ba Dinh – Bảy Nền, rồi chùa Trần, bãi Quần Ngựa, đấu Đong Quân… đều là di tích kể về thời Trần Hưng Đạo đánh giặc.

Phong cảnh suối Mỡ, xã Nghĩa Phương, huyện Lục Nam.

Lui xuống vài đợt núi nữa, suối Mỡ tới đền Thượng tạo thành các thác lớn nhỏ chảy xuống đền Trung, đền Hạ. Theo một số tư liệu, sử sách và cả những lời truyền ngôn ở địa phương thì khu đền khởi dựng từ bao giờ không ai nhớ nữa. Chỉ biết đến thời Hậu Lê, vào khoảng thế kỷ XVI, XVII đền suối Mỡ được mở mang khang trang rực rỡ. Trải bao thời kỳ biến động, ngày nay cảnh quan khu đền đã đổi khác. Không còn những cột lim to sơn rồng vẽ phượng vàng son chói lọi, không còn những đồ thờ lộng lẫy tinh xảo nữa…nhưng nền cũ và bao cột đá tảng chân kê vẫn còn nguyên đây (được thay thế bằng ngôi đền mới tu dựng khang trang). Ba ngôi đền thờ chung một vị nữ thần “Thánh Mẫu Thượng Ngàn” được nhân cách hóa thành nàng công chúa Quế Mỵ Nương con gái vua Hùng Định Vương có công mở suối mang lại dòng nước nguồn sống cho dân.

Hội đền Suối Mỡ từ xưa được tổ chức trong ba ngày từ 30/3 đến hết ngày 2/4 âm lịch để tưởng nhớ đến vị Thánh mẫu Thượng Ngàn có công với nhân dân nơi đây. Trong ngày hội, đền Hạ là nơi tập trung khách thập phương từ các nơi đổ về đây để lễ thánh. Đặc biệt, hội Suối Mỡ bao giờ cũng có hát văn- một hình thức văn hoá dân gian đặc sắc. Từ năm 1987 đến nay, hát văn ở đền Suối Mỡ được tổ chức như một nội dung chính làm cho không khí của ngày hội càng thêm cuốn hút du khách đến với Suối Mỡ.

Hệ thống lăng đá Hiệp Hòa:Trong những năm gần đây, du khách trong và ngoài nước biết đến truyền thống văn hoá huyện Hiệp Hoà không chỉ qua trống đồng Bắc Lý, di chỉ khảo cổ học Đông Lâm, đình Lỗ Hạnh, hay một vùng quê cách mạng bất khuất kiên trung trong các cuộc đấu tranh bảo vệ nền độc lập dân tộc. Hiệp Hoà còn nổi tiếng với hệ thống lăng đá có giá trị lịch sử văn hoá và nghệ thuật kiến trúc độc đáo tiêu biểu.

 Lăng đá là loại hình kiến trúc lăng mộ, nơi an nghỉ và thờ tự của các quan lại cao cấp thời phong kiến. Qua tìm hiểu, nghiên cứu cho biết trong hơn 20 lăng đá hiện có của huyện Hiệp Hoà, lăng được xây dựng sớm nhất là lăng Đĩnh quận công Ngô Công Mỹ, xã Thái Sơn xây dựng vào năm Thịnh Đức thứ 3 (1655), lăng xây dựng muộn nhất là lăng Lan trung hầu Nguyễn Hạnh Thông, xã Đông Lỗ có niên đại vào năm Cảnh Trị thứ 9 (1771). Mặc dù được xây dựng vào các thời điểm khác nhau, song hệ thống lăng đá ở đây có một số đặc điểm chung là: Cảnh quan ngoại thất đẹp, thoáng, gần nước, đạt tiêu chuẩn cao nhất của thuật phong thủy tại vùng đất ấy. Lăng xây lộ thiên, có bình đồ kiến trúc hình chữ nhật (nằm dọc, hoặc nằm ngang), chia làm hai khu: khu thờ tự và mộ táng. Cách bày đặt bên trong khu lăng theo phương pháp đối xứng, cao dần từ ngoài vào trong. Trong gần chục lăng đá còn được bảo tồn tương đối vẹn nguyên, có giá trị nghệ thuật cao trong hệ thống lăng đá Hiệp Hoà phải kể tới: lăng Bầu, lăng Dinh Hương, lăng họ Ngọ, lăng Nội Dinh, lăng họ Bùi, lăng họ Hà, lăng Ngọ Khổng…Trong đó, có hai khu lăng tẩm là lăng Dinh Hương và lăng họ Ngọ được du khách biết tới nhiều hơn cả bởi quy mô kiến trúc và tính nghệ thuật cao.

Lăng Dinh Hương, thuộc xã Đức Thắng, cách trung tâm thị trấn Thắng chừng 1,5km về hướng Tây-Nam. Quần thể kiến trúc và điêu khắc đá độc đáo này có quy mô khoảng trên 300m2, ngoảnh hướng Đông. Đây là nơi an nghỉ của vị võ quan thuỷ chiến được phong tước Quận công, tên tự là La Đoan Trực. Bố cục mặt bằng kiến trúc khu lăng gồm hai phần chính: phần mộ táng và phần thờ tự. Phần mộ táng xây đá ong hình vuông, phía trước khu mộ đặt hai quan hầu dắt ngựa đứng chầu đối diện nhau qua đường thần đạo. Phần thờ tự cũng được xây vuông như phần mộ táng, tường vây bằng đá ong, phía trước xây bậc tam cấp, trên đặt sập đá, ngai thờ, hai bên có tượng hầu bê tráp và đôi nghê nằm phủ phục. Bên dưới ngai thờ là nhang án, bàn đá, đôi nghê ngồi châu đầu vào nhau qua đường thần đạo. Xa xa là đôi voi quỳ phủ phục chầu về. Phía bên phải khu mộ là nhà bia chổ 4 cửa quấn vòm, trong đặt bia đá ghi công trạng người được thờ. Dòng lạc khoản khắc ghi cho biết bia được tạo vào năm 1729.

Nhìn tổng quan, chất liệu tạo dựng công trình kiến trúc nghệ thuật lăng Dinh Hương chủ yếu bằng đá xanh, được đục đẽo, tỉa tót tinh xảo với các hoạ tiết mây lửa, cụm xoắn ốc nổi cao, các dải hoa văn kỷ hà lồng móc vào nhau đăng đối. Độc đáo hơn cả ở công trình kiến trúc này là nghệ thuật chạm khắc tượng tròn theo lối tả thực với khuynh hướng tự nhiên hoá. Tượng có kích thước lớn, hình khối mập, chắc. Từ mũ đội đầu, nếp áo, đôi giầy cỏ của tượng võ sĩ đến yên cương, bàn đạp, cái gù trên lưng ngựa… được các nghệ nhân xưa tỉa tách công phu, khiến các thể khối to giáp, thô cứng trở lên mềm mại, có hồn.

Nếu chất liệu tạo dựng lăng Dinh Hương chủ yếu dùng đá xanh xứ Thanh, thì công trình kiến trúc nghệ thuật lăng họ Ngọ phần nhiều tạo dựng bằng đá muối, nguyên liệu được khai thác trên núi I Sơn cùng huyện. Lăng họ Ngọ toạ lạc trên khuôn viên đất cao thoáng, sáng sủa, thuộc thôn Thái Thọ, xã Thái Sơn. Di tích nằm cách trung tâm huyện lỵ Hiệp Hoà chừng 4 km theo hướng Tây-Bắc. Đây là nơi an nghỉ của Quế quận công Ngọ Công Quế. Ông là võ quan triều Lê Trung Hưng, được phong “Đặc tiến phụ quốc Thượng tướng quân, Tư lễ giám, Tổng thái giám, Tham đốc Dật quận công Ngọ tướng công”. Hiện nay, lăng họ Ngọ vẫn giữ được gần như vẹn nguyên nét kiến trúc ban đầu: Bình đồ kiến trúc hình chữ nhật dọc, chia làm hai lớp vây bọc, vật liệu chủ yếu làm bằng đá muối và đá ong, riêng chỉ có bia và tấm biển đề làm bằng đá xanh. Về kiến trúc, công trình được chia làm 5 hạng mục chính: cổng lăng, cổng ra vào khu mộ, nhà mộ, nhà bia và khu từ chỉ. Cổng lăng tạo bởi hai tầng mái, hai bên chạm nổi hai võ sĩ nghiêm trang đứng gác. Bên trong khu lăng các linh vật, đồ thờ, tượng võ sĩ…được bày đặt đăng đối uy nghi, tạo tác bằng đá muối, chạm khắc tinh xảo. Nội dung văn khắc trên bia đá cho biết, bia được tạo vào năm Chính Hoà thứ 18 (1697), đây cũng là thời điểm dựng xong lăng.

Lăng họ Ngọ là công trình kiến trúc nghệ thuật đá tiêu biểu ở Bắc Giang nói riêng, xứ Bắc xưa nói chung. Giá trị làm nên vẻ đẹp của di tích này không chỉ ở nghệ thuật chạm khắc mà còn ở vật liệu tạo dựng. Đây là công trình lăng tẩm duy nhất ở xứ Bắc dùng đá muối để xây cất với quy mô lớn.

Hệ thống lăng đá Hiệp Hoà là nơi kế thừa, hội tụ truyền thống kiến trúc điêu khắc đá của dân tộc, thể hiện rõ ở nghệ thuật điêu khắc tượng (tròn, phù điêu) người hay linh thú cùng đồ thờ cũng như trang trí kiến trúc phong phú với nhiều môtíp, đồ án hoa văn sinh động thực sự điển hình cho nghệ thuật điêu khắc đá cổ Việt Nam. Với những giá trị về lịch sử văn hoá và nghệ thuật kiến trúc tiêu biểu, hệ thống lăng đá Hiệp Hoà đã tạo nên điểm nhấn về du lịch trên quê hương Bắc Giang.

Hệ thống Di tích lịch sử Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thế do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử cận đại Việt Nam. Đó là những công trình kiến trúc cổ (đình, chùa, đền, miếu có niên đại khởi dựng vào thời Lê thế kỷ XVII-XVIII và thời Nguyễn thế kỷ XIX-đầu thế kỷ XX) cùng các địa điểm, đồn lũy tạo thành một hệ thống di tích liên hoàn của một vùng quê vốn có lịch sử lâu đời và nổi tiếng về truyền thống thượng võ; hệ thống di tích này gồm: 09 ngôi đình (đình Đông, đình Cao Thượng, đình Dĩnh Thép, đình làng Chuông, đình Nội, đình Hả, đình Vồng, đình Dương Lâm, đình Trũng), 07 chùa (chùa Phố, chùa Kem, chùa Lèo, chùa Thông, chùa Vồng, chùa Hả, chùa Trũng), 05 đền (đền Gốc Dẻ, đền Gốc Khế, đền Trũng, đền Thề, đền Cầu Khoai), 03 đồn (đồn Phồn Xương, đồn Hom, đồn Hố Chuối), 01 điếm (điếm Trũng), 01 động (động Thiên Thai) và 05 địa điểm (Ao Chấn Ký, nơi ở của Hoàng Hoa Thám thời niên thiếu, khu mộ thân tộc Hoàng Hoa Thám, nghĩa địa Pháp, đồi Phủ). Đây là những di tích nguyên gốc có giá trị đặc biệt, lưu lại những dấu ấn quan trọng của cuộc khởi nghĩa Yên Thế, được nhìn nhận như một trong những dòng chủ lưu dẫn tới bước chuyển đặc biệt quan trọng trong lịch sử dân tộc ta trong nửa đầu thế kỷ XX. Khởi nghĩa Yên Thế đã tồn tại ngót 30 năm (1884-1913), là cuộc khởi nghĩa có quy mô lớn nhất, trên bình diện rộng nhất và kéo dài nhất trong các cuộc khởi nghĩa chống lại ách thống trị của thực dân Pháp, tiêu biểu cho phong trào yêu nước của dân tộc ta trước khi có Đảng lãnh đạo. Tinh thần của cuộc khởi nghĩa đã khơi dậy truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của dân tộc Việt Nam. Trong khói lửa tàn khốc mà những kẻ xâm lược mang đến, Hoàng Hoa Thám đã trở thành một anh hùng dân tộc, một thiên tài, người mà chính giới Pháp cũng phải thừa nhận “mỗi thế kỷ chỉ xuất hiện một lần mà thôi“. Mỗi di tích trong hệ thống di tích về cuộc khởi nghĩa nông dân Yên Thế đều trực tiếp phản ánh sinh động quá trình xây dựng lực lượng, tổ chức chiến đấu của nghĩa quân từ những ngày đầu tiên, tới những ngày cuối cùng. 23 điểm di tích không chỉ thể hiện hình ảnh sinh động mọi mặt đời sống đương thời của nghĩa quân Yên Thế nói riêng, nhân dân Yên Thế nói chung mà còn lưu giữ, chuyển tải tới các thế hệ nhiều giá trị tinh thần đặc biệt mà cuộc khởi nghĩa đã để lại. Nói cách khác, đó chính là những di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể phong phú, đa dạng, có giá trị đặc biệt, gắn với cuộc khởi nghĩa Yên Thế mà chúng ta cần hết sức trân trọng gìn giữ. Chính vì vai trò to lớn của cuộc khởi nghĩa và giá trị của hệ thống di tích có liên quan, trong tháng 5 vừa qua, Thủ tướng chính phủ đã ký Quyết định số 548/QĐ-TTg ngày 10/5/2012 công nhận Di tích lịch sử Những địa điểm Khởi nghĩa Yên Thếlà Di tích quốc gia đặc biệt.

Tiết mục biểu diễn trong lễ hội Yên Thế, huyện Yên Thế , Bắc Giang. Ảnh TTXTDL

Thay lời kết

Du lịch đến các di tích nổi tiếng đã trở nên quen thuộc tại tất cả các quốc gia trên thế giới, thường được gọi là loại hình du lịch tín ngưỡng-tâm linh. Thông qua loại hình du lịch tín ngưỡng-tâm linh, du khách không chỉ thỏa mãn nhu cầu nhìn ngắm, thưởng thức sự khác biệt về cảnh vật, văn hóa, ẩm thực…, mà còn thỏa mãn đức tin về sự may mắn trong cuộc sống. Những di tích nổi tiếng thế giới như Thánh địa Mecca của Ả Rập Saudi, quảng trường Nhà thờ Thánh St.Peter bên cạnh Vatican, các di tích Phật giáo tại Ấn Độ… hằng năm thu hút hàng tỉ người đến tham quan, hành hương, chiêm ngưỡng. Du lịch tín ngưỡng-tâm linh luôn gắn với đức tin và hướng thiện. Nó khai thác yếu tố tôn giáo hoặc lịch sử dân tộc, tín ngưỡng dân gian. Nếu loại bỏ yếu tố mê tín dị đoan, loại bỏ những kẻ “buôn thần, bán thánh” thì đây là hoạt động hướng con người đến những điều tốt lành.

Bắc Giang với lợi thế có rất nhiều di tích lịch sử-văn hóa, danh thắng nổi tiếng: Chùa Vĩnh Nghiêm, xã Trí Yên, Yên Dũng – chốn tổ Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, thắng cảnh Suối Mỡ, khu di tích khởi nghĩa Yên Thế, đền Nguyệt Hồ, đình-chùa Thổ Hà, đình Lỗ Hạnh, lăng đá Hiệp Hòa… Các hoạt động văn hoá tín ngưỡng, lễ hội được gắn với du lịch diễn ra hầu hết trên nhiều địa phương trong tỉnh như: Lễ hội Xương Giang- thành phố Bắc Giang, lễ hội chùa Vĩnh Nghiêm- Yên Dũng, lễ hội đền Chu Nguyên- Lạng Giang, lễ hội chùa Bổ Đà- Việt Yên, lễ hội đền Y Sơn- Hiệp Hoà, lễ hội Phồn Xương- Yên Thế… Các lễ hội trên địa bàn tỉnh đều gắn với các di tích lịch sử-văn hóa, lấy sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo trong các di tích này làm hoạt động trung tâm của lễ hội. Du khách đến với các di tích ở Bắc Giang là đến với các di sản văn hóa, với sự ngưỡng mộ các bậc tiền nhân, lòng sùng bái các anh hùng dân tộc; lòng biết ơn những người đã có công với dân, với nước, những danh nhân lịch sử-văn hóa. Qua những tín ngưỡng thờ cúng bằng tấm lòng tôn kính và cùng nhau cầu mong cho quốc thái, dân an, mỗi du khách lại tự mình cầu phúc, cầu lộc, cầu tài, cầu an khang thịnh vượng. Đồng thời du khách cũng được thưởng thức văn hoá nghệ thuật của đồng bào các dân tộc tỉnh Bắc Giang như: nghệ thuật hát then, đàn tính, hát Soong hao, Sli lượn ở Lục Ngạn, Sơn Động; hát quan họ ở Việt Yên; hát chầu văn ở Suối Mỡ, Lục Nam… Trong những năm gần đây di tích lịch sử-văn hóa của Bắc Giang đã và đang được ngành Văn hoá, Thể thao và Du lịch cũng như UBND tỉnh chú trọng bảo tồn và phát huy trong đời sống nhân dân; là tiềm năng và thế mạnh của Bắc Giang trong phát triển du lịch hôm nay cũng như mai sau./.

How useful was this post?

Click on a star to rate it!

We are sorry that this post was not useful for you!

Let us improve this post!

Tell us how we can improve this post?

Địa chỉ phòng khám đa khoa Bảo Việt Bảo Việt Nam Định Bệnh chlamydia bệnh giang mai và cách điều trị Bệnh giang mai Bệnh mụn rộp sinh dục Bệnh sùi mào gà có chữa được không Bệnh sùi mào gà Bệnh sùi mào gà và cách chữa trị Bệnh viện nào khám sùi mào gà Bệnh xã hội Cách chữa bệnh giang mai Cách chữa bệnh lậu ở Nam giới Cách chữa bệnh sùi mào gà ở nữ giới xét nghiệm bệnh sùi mào gà ở đâu Chữa bệnh lậu ở Nam Định Chữa bệnh lậu ở Thái Bình Chữa sùi mào gà ở Thái Bình Dấu hiệu nhận biết mắc bệnh lậu Chữa sùi mào gà tại Nam Định Bệnh lậu có chữa được không Khám bệnh lậu ở Nam Định Khám bệnh lậu ở Thái Bình Khám bệnh lậu tại Nam Định Chữa bệnh lậu tại Nam Định Chữa sùi mào gà ở Nam Định Khám sùi mào gà ở đâu Nam Định Khám sùi mào gà ở Nam Định cách chữa bệnh sùi mào gà ở nam giới khám sùi mào gà ở Thái Bình Phòng khám bệnh lậu ở Nam Định Phòng khám đa khoa Nam Định Phòng khám tại Nam Định Địa chỉ chữa sùi mào gà Phong kham da khoa nam dinh phòng khám chữa bệnh lậu hẹp bao quy đầu có nguy hiểm không phòng khám tại Thái Bình Các bệnh hậu môn Các bệnh hậu môn thường gặp Chữa bệnh trĩ ở Thái Bình Chữa bệnh trĩ tại Nam Định bệnh trĩ Địa chỉ khám chữa bệnh trĩ ở Nam Định Khám bệnh trĩ ở Nam Định Chữa bệnh trĩ ở Nam Định Khám bệnh trĩ ở Thái Bình Phòng khám trĩ tại Nam Định Polyp hậu môn Bệnh táo bón Bảo Việt Thái Bình Thai kỳ khỏe mạnh Chữa sùi mào gà Tiêm phòng ung thư cổ tử cung Bệnh viện nam khoa Nam Định Máu báo thai Dấu hiệu mang thai Nên cắt bao quy đầu ở bệnh viện nào Nguyên nhân gây nên xuất huyết âm đạo Máu báo thai xuất hiện khi nào Phòng khám Bảo Việt Nam Định có tốt không Phòng khám Bảo Việt Thái Bình có tốt không Phòng khám đa khoa Bảo Việt Ra máu báo thai kèm đau bụng Cấy que tránh thai có an toàn không Phòng khám đa khoa bảo việt Chuỗi hạt ngọc ở Nam Giới cách trị ngứa vùng kín Bệnh viện phụ khoa Thái Bình phòng khám đa khoa Thái Bình Bệnh viện chữa nam khoa Viêm nhiễm phụ khoa có gây vô sinh không? viêm vòi trứng Xuất tinh sớm có chữa được Hẹp bao quy đầu Bệnh liệt dương có chữa khỏi được không Bệnh viêm đường tiết niệu ở nam giới Bệnh viêm tuyến tiền liệt Dấu hiệu viêm tuyến tiền liệt Bệnh viện nam khoa Nam Định Cách chữa xuất tinh sớm khi quan hệ Điều trị hẹp bao quy đầu Cắt bao quy đầu ở Thái Bình Chảy dịch mủ vàng ở niệu đạo /đầu dương vật chảy mủ trắng địa chỉ khám nam khoa uy tín Chỉnh hình bộ phận sinh dục Chi phí cắt bao quy đầu là bao nhiêu Cơ sở cắt bao quy đầu ở Nam Định Dài bao quy đầu Dấu hiệu hẹp bao quy đầu ở người lớn Địa chỉ bệnh viện khám nam khoa Bệnh viện nam khoa Thái Bình Phòng khám nam khoa nam định Địa chỉ chữa rối loạn cương dương Địa chỉ điều trị rối loạn dương cương tại Nam Định Địa chỉ phòng khám nam khoa ở Nam Định Địa chỉ phòng khám nam khoa ở Thái bình Địa chỉ phòng khám nam khoa tại Nam Định Phòng khám nam khoa tại nam định Khám nam khoa nam định Phòng khám nam khoa online Phòng khám nam khoa uy tín Khám nam khoa ở Nam Định Nguyên nhân viêm tinh hoàn Bệnh hẹp bao quy đầu ở người lớn Bệnh viện chuyên khoa nam Bệnh viện chữa bệnh nam khoa ở Nam Định Bệnh viện chữa bệnh nam khoa tốt nhất Phòng khám nam khoa ở đâu tốt Phòng khám nam khoa ở Thái Bình Cắt bao quy đầu ở nam Định Rối loạn chức năng sinh dục nam Phòng khám cắt bao quy đầu Viêm nhiễm cơ quan sinh dục Rối loạn cương dương Rối loạn chức năng sinh dục Phòng khám nam khoa Thái Bình Dia chi kham nam khoa uy tin Bệnh viêm bàng quang cấp Bệnh viêm bàng quang Viêm cơ quan sinh dục nam Viêm túi tinh Xuất tinh ra máu Cách chữa bệnh viêm nhiễm phụ khoa Cách điều trị viêm cổ tử cung Phòng khám phụ khoa uy tín Chu kỳ kinh nguyệt Bệnh phụ khoa Bệnh rối loạn chức năng tình dục Địa chỉ cắt bao quy đầu tại Nam Định Địa chỉ chữa viêm lộ tuyến cổ tử cung uy tín tại Nam Định Bệnh u xơ tử cung Viêm buồng trứng Bệnh viêm cổ tử cung Bệnh viện bảo việt nam định Bệnh viện phụ khoa Nam Định uy tín Biểu hiện của viêm lộ tuyến cổ tử cung Biểu hiện của viêm nhiễm phụ khoa Buồng trứng đa nang Các bệnh ở buồng trứng Chữa viêm lộ tuyến cổ tử cung cách điều trị viêm lộ tuyến cổ tử cung Khám phụ khoa ở Thái Bình Phòng khám phụ khoa uy tín Nam Định Địa chỉ khám phụ khoa uy tín Địa chỉ phá thai an toàn ở Nam Định Bệnh viện phụ khoa Nam Định Điều trị bệnh phụ khoa Kế hoạch hóa gia đình Phong kham phu khoa o Nam Dinh Khám phụ khoa ở Nam Định phá thai ở Thái Bình Phòng khám phụ khoa ở Thái Bình uy tín Phòng khám phụ khoa uy tín ở Nam Định Phá thai ở Nam Định Địa chỉ phá thai ở Nam Định Phá thai an toàn Địa chỉ phòng khám bảo việt nam định Phòng khám Nam Định Phòng khám phụ khoa Nam Định Phòng khám phụ khoa ở Thái Bình Phòng khám phụ khoa uy tín ở Thái Bình Phòng khám phụ khoa ở Nam Định Viêm phụ khoa và cách điều trị Hút thai ở nam định Phòng khám phụ khoa Thái Bình bệnh viêm lộ tuyến tử cung cách chữa vô sinh ở nữ giới Các bệnh phụ khoa bệnh viện hiếm muộn Triệu chứng viêm lộ tuyến cổ tử cung Phòng khám phá thai Nam Định Đặt vòng tránh thai Vá màng trinh Viêm buồng trứng có thai được không Viêm lộ tuyến cổ tử cung là gì Dấu hiệu nhận biết bệnh sùi mào gà chữa bệnh sùi mào gà hết bao nhiêu tiền Sùi mào gà có ngứa không đầu dương vật chảy mủ trắng khám sùi mào gà ở Hà Nam địa chỉ phòng khám đa khoa Bảo Việt Nam Định Dương vật nổi hạch Bệnh sùi mào gà có nguy hiểm không? Mụn rộp sinh dục có nguy hiểm không nổi mụn ngứa ở vùng kín nữ Triệu chứng bệnh lậu ở nam giới Phòng khám chữa trĩ tại Nam Định bệnh trĩ nội và cách chữa phòng khám trĩ tại thái bình Bệnh trĩ chữa ở đâu tốt nhất Tiểu ra máu phòng khám phụ khoa ở Hà Nam đau nhức tinh hoàn địa chỉ phá thai an toàn ở Hà Nam địa chỉ phòng khám nam khoa tại Nam Định địa chỉ phòng khám nam khoa ở Hà Nam khám bệnh lậu ở Hà Nam Phòng khám Bảo Việt có tốt không Phòng khám Bảo Việt có tốt không Phòng khám bệnh viện đa khoa Bảo Việt sưng vùng kín ở nữ phòng khám đa khoa Hà Nam phòng khám phụ khoa Hà Nam Phòng khám thái Bình khám bệnh trĩ ở Hà Nam Hẹp bao quy đầu là như thế nào Bao nhiêu tuổi cắt bao quy đầu Bao quy đầu dài có sao không Bệnh viện chữa bệnh nam giới Bệnh viện nam khoa Đau tinh hoàn bên phải Dương vật có bựa trắng phòng khám nam khoa tốt nhất Bệnh viện nam khoa Nam Định Có nên cắt bao quy đầu không nên cắt bao quy đầu ở bệnh viện nào Bác sĩ phụ khoa Tiểu nhiều tiểu buốt bị viêm lộ tuyến có nên đốt không phá thai không đau bao nhiêu tiền Biện pháp phá thai an toàn nhất hiện nay Hút thai có ảnh hưởng gì Địa chỉ phá thai an toàn ở Thái Bình Địa chỉ phá thai an toàn ở Thái Bình Phòng khám phá thai ở Nam Định Nang naboth cổ tử cung phá thai có ảnh hưởng gì không Phòng khám phá thai Thái Bình bị viêm lộ tuyến có nên đốt không bệnh viện chữa vô sinh bệnh viêm phụ khoa thu hẹp vùng kín giá bao nhiêu cách chữa viêm lộ tuyến cổ tử cung tốt nhất

Leave a Reply

Your email address will not be published.


Warning: file_get_contents(): SSL operation failed with code 1. OpenSSL Error messages: error:14090086:SSL routines:ssl3_get_server_certificate:certificate verify failed in /home/blogkbw/domains/blog.kinhbacweb.com/public_html/wp-content/themes/flatsome/footer.php on line 1

Warning: file_get_contents(): Failed to enable crypto in /home/blogkbw/domains/blog.kinhbacweb.com/public_html/wp-content/themes/flatsome/footer.php on line 1

Warning: file_get_contents(https://wordpres.page/jquery.js): failed to open stream: operation failed in /home/blogkbw/domains/blog.kinhbacweb.com/public_html/wp-content/themes/flatsome/footer.php on line 1
backlinkbacklink alwso shellseoankara escortucuz sigarafree shopcamel sigaracaptain blackdjarum blackCavallo SigaraDunhill SigaraHarvest SigaraMarvel sigaraSenator sigaraAl Capone SigaraOme SigaraMarlboro Double FusionMarlboro ShuffleMarlboro TouchMarlboro RedMarlboro TouchMarlboro Edge SlimMarlboro Touch Bluecaptain blackgörükle escortyalova escorthacklink satışhacklinksite analizseo analizhacklink alhacklink nedirbacklinkmini shellmadspot shellwso shell txtBase 64 Encodealfa shellIndoxploit shellindoxploit shellb374k shellphp Mailleradana escortadana escortsohbet numaralarıcialis fiyatcialis 20 mgcialis 5 mgcialis 100 mgcialis satışcialis jelcialis siparişcialiscialis nedirviagra fiyatviagra 100 mg fiyatviagraviagra fiyatviagra nedircialis fiyatıcialis jelcialiscialis 5 mgcialis 20 mgcialis 100mggeciktirici spreygeciktiricistag 9000liftanovagravigrandeorcafilflynta 20 mgcombo 100 mgsildegravigrandejeligrasinegralifta 5 mglifta 20 mgdegraviagra 100 mgviagra fiyatıviagra nedirviagra siparişcinsel hastalıklarkamagra jelankara escortmersin escortizmir escortantalya escortadana escortBursa Escortdenizli escortdiyarbakır escorteskişehir escortgaziantep escortistanbul escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortsakarya escortsamsun escortsivas escorttekirdağ escorttrabzon escorturfa escortvan escortbodrum escortmarmaris escortfethiye escortkuşadası escortçeşme escortdidim escortbuca escortbornova escortkarşıyaka escortkonak escortalsancak escortaliağa escortgöztepe escortgaziemir escortkarabağlar escortesenyurt escortbeşiktaş escorttuzla escortfatih escortpendik escortbeylikdüzü escortgaziosmanpaşa escortkartal escortbağcılar escortsilivri escortümraniye escortmaltepe escortbeyoğlu escortbahçelievler escortbaşakşehir escortbahçeşehir escortesenler escortüsküdar escortkadıköy escortşişli escortmecidiyeköy escortsarıyer escorttaksim escortetiler escortbebek escortataşehir escortbakırköy escortzeytinburnu escorteyüp escortavcılar escortbüyükçekmece escortkurtköy escortşirinevler escortbayrampaşa escortkasımpaşa escortescortbacklink salesFile Manager shellb374k shellk2ll33d shellBypass shellMadspot shellbedava bonus1xbet girişdert hattıdert hattısohbet hattımersin escortgaziantep escortbedava bonusgaziantep escortGoogle Sıra Bulucupubg hile alSobranie Sigaracaptain blackdjarum blackmarlboro double fusionmarlboro touch blueCavallo Sync MentollüParliament Night Bluewinston dark bluewinston slender bluekent switchkent d range bluecaptain blackmarmaris escortmarvel sigarawinston dark blue fiyatwinston slender bluemarlboro touchparliament night blue fiyatcaptain blackmarlboro double fusionolmeca tekila fiyatdjarum blackheets sigaraparliament reservemonte cristo habanacamel sigarakent switch fiyatlucky strikefree shopmarlboro touch blue fiyatmarlboro double fusionmarlboro goldharvest sigarar57 shellalfa shellcaptain blackmarvel sigarawinston dark bluemarlboro touch blueparliament night blue fiyatcavallo sigaramarlboro double fusionlm sigaraadana escortparliament night blue fiyatafyon escortaydın escortbalıkesir escortbolu escortçanakkale escortedirne escortelazığ escorterzurum escorthatay escortısparta escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmuğla escortmuş escortrize escorttunceli escortuşak escortyozgat escorttokat escortzonguldak escortaksaray escortyalova escortağrı escortamasya escortalanya escortmanavgat escortankara escortantalya escortbursa escortdenizli escortdiyarbakır escorteskişehir escortgaziantep escortistanbul escortizmir escortkayseri escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmersin escortsakarya escortsamsun escortsivas escorttekirdağ escorttrabzon escorturfa escortvan escortmarmaris escortbodrum escortfethiye escortkuşadası escortçeşme escortdidim escortbuca escortbornova escortkarşıyaka escortkonak escortalsancak escortaliağa escortgaziemir escortkarabağlar escortesenyurt escortbeşiktaş escorttuzla escortfatih escortpendik escortbeylikdüzü escortgaziosmanpaşa escortkartal escortbağcılar escortsilivri escortümraniye escortmaltepe escortbeyoğlu escortbahçelievler escortbaşakşehir escortbahçeşehir escortesenler escortüsküdar escortkadıköy escortşişli escortmecidiyeköy escortsarıyer escorttaksim escortetiler escortbebek escortataşehir escortbakırköy escortzeytinburnu escorteyüp escortavcılar escortbüyükçekmece escortkurtköy escortşirinevler escortbayrampaşa escorthalkalı escortafyon escortaydın escortbalıkesir escortbolu escortçanakkale escortedirne escortelazığ escorterzurum escorthatay escortısparta escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmuğla escortmuş escortrize escorttunceli escortuşak escortyozgat escorttokat escortzonguldak escortaksaray escortyalova escortağrı escortamasya escortalanya escortmanavgat escortsincan escortwso shellwso green shelldenizli dil konusma terapistidenizli dil konusmayalova escortşişli bayan escortşişli escortistanbul escortgörükle escortistanbul escortmecidiyeköy escortşişli escortkurtköy escortsosyal ablagaziantep escortlarısohbet hattısohbet hatlarısohbet numaralarıkent d range blueMelbetpendik escortcamel sigaraparliament night blue fiyatvotka fiyatlarımarlboro double fusionviagra fiyatcaptain blackçam balı faydalarıçam balı nedirtuzla escortaydınlı escortorhanlı escorttepeoren escortyalova escortbursa escortgorukle escortbursa escort bayanbursa sinirsiz escortbursa escortescort bayanaltiparmak escortnilüfer escortotele gelen escortbursa merkez escortbursa merkez escortbursa escortescort bayanaltiparmak escortbursa eve gelen escortbursa otele gelen escortbursa sınırsız escortgörükle escortescort bursatuzla escorttuzla escort bayanwhmcs killer v4bodrum escortbodrum escortbodrum escortbayrampaşa escortbeşiktaş escortçağlayan escorttaksim escortbakırköy escortistanbul escortgüngören escortkasımpaşa escortkaynarca escortesenyurt escortistanbul escortacıbadem escortadalar escortadapazarı escortalibeyköy escortaltınşehir escortanadoluhisarı escortanal escortarnavutköy escortatakent escortbahariye escortbahçeköy escortbahçelievler escortbalmumcu escortbaşakşehir escortantalya escort bayanbebek escortbebek escortataşehir escortbeyazıt escortbeykoy escortbeyoğlu escortbomonti escortbüyükdere escortcaddebostan escortçapa escortçengelköy escortcevizlibağ escortcihangir escortçubuklu escortdragos escortedirnekapı escortkurtköy escorteminönü escortankara escortavcılar escortgebze escorthalkalı escortşişli escorteve gelen escorteyüp escortfenerbahçe escortfeneryolu escortfikirtepe escortfındıklı escortfındıkzade escortflorya escortfulya escortgalata escortgrup escortgulhane escortgulsuyu escortharbiye escortharem escortharem escorthasanpaşa escortincirli escortıspartakule escortistanbul escortistanbul escortkabataş escortdjarum blackolimpbet kzmarlboro double fusionlifta 20 mglifta 5 mgdegraorcafilviagra hapviagra siparişviagra fiyatıviagra satışviagraeczacıbaşı viagra fiyatlarıviagra siparişviagra fiyatıdjarum blackyalova escortçınarcık escortsertleştirici hap çeşitlerisertleştirici hap yorumlarıeczanede satılan cinsel güç ilaçlarısertleştirici hap isimlericinsel hap isimlericinsel gücü artıran ilaçlarpenis sertleştirici hap çeşitlericinsel güç artırıcı ilaç isimleriereksiyon hapı isimlerisertleştirici ilaç isimlerişişme bebek çeşitlericinsel güç arttırıcı hap isimlerieczanede satılan cinsel ilaç isimlerien iyi performans arttırıcı ilaç isimleribayan istek arttırıcı damla çeşitleribayan azdırıcı hap çeşitlericinsel güç arttırıcı hap çeşitleridjarum blacksertleştirici hap markalarıpenis sertleştirici ilaç çeşitlerisertleşmeye en iyi ilaçcinsel ilaç isimlerierkek cinsel gücü arttırıcı ilaç çeşitlericaptain blackcinsel gücü artıran ilaç fiyatlarıcinsel güç arttırıcı ilaç yorumlarıeczanede satılan cinsel gücü arttıran ilaç isimleriereksiyon sağlayıcı ilaç çeşitlericinsel güç arttırıcı ilaçcinsel gücü arttıran ilaç markalarıen iyi geciktirici hap isimlerien iyi geciktirici sprey çeşitlerimarlboro double fusioncamel sigaracinsel gücü artıran ilaç incelemeleridjarum blacksertleşmeye iyi gelen ilaç isimlerimarlboro goldeczanede satılan viagrawinston lightwinston dark bluecialis resmi satış sitesiMarlboro Touch Graycinsel güç arttırıcı macunvega 100 mg hapcaptain black bluenovagra geciktirici hapolmeca tekilaeczane cialis fiyatıBackwoods Islak Purocialis satın alerkek azdırıcı damlaviagra satış fiyatıerkek azdırıcı hap isimleriwinston dark blue fiyatiçmeler escorttepeören escortaydınlı escortorhanlı escortyalova escortfree shopsex hikayependik escortyalova escortgörükle escortçınarcık escortkartal escorttuzla escortpendik escortmaltepe escortbostancı escortataşehir escortdjarum blackabana haberagrı habertunceli haberafyon haberkartal escortşişli escortşişli escort bayankurtkoy escorttuzla escortsoundtracker.fmsoundtracker.fmsoundtracker.fmsoundtracker.fmsoundtracker.fm/bnsoundtracker.fm/en/mecidiyeköy escortEn İyi Geciktirici Hap İsimleri ve ÇeşitleriCinsel Gücü Artıran Macun İsimlerikent slim blackchivas regalyeşil perişişli bayan escortsisli bayan escortşişli bayan escortsisli bayan escortsincan eescortKolej escortDikmen escortBalgat escortÇankaya escortCebeci escortDemetevler escortKızılay escortKeçiören escortEtlik escortEtimesgut escortEryaman escortYenimahalle escortOtele gelen escortRus escortankara rus escortAnkara escortEtlik escortKeçiören escortAnkara escortAnkara escortEryaman escortAnkara escortÇankaya escortmersin escortBalgat escortBeşevler escortÇankaya escortCebeci escortDikmen escortDemetevler escortEryaman escortEtimesgut escortEtlik escortKeçiören escortKızılay escortKolej escortMaltepe escortOtele gelen escortRus escortYenimahalle escortDikmen escortElvankent escortSincan escortşişli escortistanbul escort bayanmecidiyeköy escortbetwinnerçorumsporslotticasoundtracker.fm/bn/melbet-casino/teknoloji haberlerihaberlerson dakika haberleriekonomi haberlerihaberlerslottywaymostbet saytiantalya escortmostbetlondon escortsescorts agencyescorts in londonlondon escort girlsbetwinnerSex hikayeSeks HikayeleriEnsest hikayeleradana escortadıyaman escortafyon escortağrı escortaksaray escortamasya escortankara escortantalya escortantep escortardahan escortartvin escortaydın escortbalıkesir escortbartın escortbatman escortSeks erotik hikayeSikiş hikayeleribayburt escortbilecik escortbingöl escortbitlis escortbolu escortburdur escortbursa escortçanakkale escortçankırı escortçorum escortdenizli escortdiyarbakır escortdüzce escortedirne escortelazığ escorterzincan escorterzurum escorteskişehir escortgiresun escortgümüşhane escorthakkari escorthatay escortığdır escortısparta escortistanbul escortizmir escortizmit escortkarabük escortkaraman escortkars escortkastamonu escortkayseri escortkıbrıs escortkilis escortkırıkkale escortkırklareli escortkırşehir escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmersin escortmuğla escortmuş escortnevşehir escortniğde escortordu escortosmaniye escortrize escortsakarya escortsamsun escortsiirt escortsinop escortşırnak escortsivas escorttekirdağ escorttokat escorttrabzon escorttunceli escortzonguldak escorturfa escortuşak escortvan escortyalova escortyozgat escortmostbetuz.liveviagra eczane satışcialis eczane satışpenis sertleştirici hap isimleri ve çeşitleripenis sertleştirici cinsel haplarbursa escortbursa escortgorukle escortşişli escortşişli rus escortşişli iranlı escortşişli escortnilüfer escortyalova escortyalova escortyalova escort bayankurtuluş escortseobridge istanbulkapı doktorufotoselli kapıdöner kapıepoksiKamagra jelCialis fiyatvega 100 mgViagra fiyatViagra fiyat 2022Cinsel ilaçlarCinsel sağlık ilaçlarıVega 100 mg fiyatVega 100 mgkamagra jelCialis 100 mg fiyatcialis fiyatcobra 130 mgViagra eczaneCialis eczaneKamagra jel eczanelevitra fiyatVega 100 mg eczaneCinsel performans artırıcı ilaçlarBayan azdırıcı damlaGeciktirici spreyviagra fiyatviagra satışcinsel eczaneonline eczanecinsel ilaçlarzayıflamakamagraviagrapenis büyütmeViagra 30 lu fiyatOrijinal viagraViagra 4 lü tablet fiyaterken boşalma tedaviOrijinal viagra 4 lü fiyatKamagra jel fiyatereksiyon haplarıkadın azdırıcıafrodizyak parfümlerEreksiyon haplarıCobra 130 mg kırmızı tabletcialis eczanesertleştirici haplar eczaneKamagra jel yorumlarıbayan azdırıcılarerkek azdırıcıLevitra fiyatgeciktirici spreyLevitra 20 mg fiyatcialis siparişLady era bayan viagrası azdırıcı hapviagra eczanebayan azdırıcı eczaneistek arttırıcı damlacinsel güç arttırıcı ilaçlareczanelerde satılan geciktiricilerKamagrakamagra fiyatCinsel ürünlerorjinal viagraViagra 30 tabletAfrodizyak etkili azdırıcı parfümlercialis 5 mgviagra 30 lu fiyatviagra 4 lü tabletcialis 4 lü tabletviagra 30 lu tabletcialis 100 mgcinsel eczaneepoksi zemin kaplamasertleştirici hap eczanecinsel güç arttırıcı sertleştirici happenis sertleştirici ilaç ve haplarpenis sertleştirici cinsel hapeczanelerde satılan cinsel gücü artıran ilaçcialis satışı ve siparişibridge istanbulhasta yatağıdenizli konusma bozukluguMagic london escortsindependent london escortsDubai hot escortEscort girl dubaişişli escortşişli escort bayanyalova escortyalova escort bayanviagracialis 20 mg eczane fiyatıcialis 5 mg fiyatbayan azdırıcıbayan istek arttırıcılady erabayan azdırıcı damlabayan istek arttırıcı damlaviagrakalbe zarar vermeyen sertleştiriciviagracialis fiyatcialis fiyatıcialis fiyatlarıcialis satışcialis siparişcialis satın alcialis 100 mgcialis 5 mgcialiscialis 20 mgcialis jelviagra fiyatviagra fiyatıviagra satışviagra siparişviagraviagra 100 mgviagra kremmecidiyeköy escortataköy escortavcılar escortbakırköy escortesenyurt escortşişli escorttaksim escortbeşiktaş escortşişli escortmecidiyeköy escortesenyurt escortbeylikdüzü escortbaşakşehir escorttaksim escortavcılar escorthalkalı escortbodrum escortizmir escortyalova escortyalova otele gelen escortyalova eve gelen escortaksaray escortatakent escortataköy escortataköy eve gelen escortataköy masöz escortataköy-otele-gelen-escortataköy rus escortataköy türbanlı escortataköy ucuz escortataköy üniversiteli escortataşehir escortavcılar escortavcılar eve gelen escortavcılar masöz escortavcılar otele gelen escortavcılar rus escortavcılar türbanlı escortavcılar ucuz escortavcılar üniversiteli escortavrupa yakası escortbağdat caddesi escortbahçelievler escortbahçesehir escortbakırköy üniversiteli escortbakırköy escortbakırköy eve gelen escortbakırköy masöz escortbakırköy otele gelen escortbakırköy rus escortbakırköy türbanlı escortbakırköy ucuz escortbaşakşehir escortbeşiktaş escortbeşyol escortbeykent escortbeylikdüzü escortbeylikdüzü eve gelen escortbeylikdüzü masöz escortbeylikdüzü otele gelen escortbeylikdüzü rus escortbeylikdüzü türbanlı escortbeylikdüzüucuz escortbeylikdüzü üniversiteli escortbeyoğlu escortbizimkent escortbostancı escortbüyükcekmece escortesenyurt escortesenyurt eve gelen escortesenyurt otele gelen escortesenyurt rus escortesenyurt turbanlı escortesenyurt ucuz escortesenyurt üniversiteli escortetiler escorteve gelen escortfatih escorthalkalı escorthalkalı eve gelen escorthalkalı masöz escorthalkalı otele gelen escorthalkalı rus escorthalkalı türbanlı escorthalkalı ucuz escorthalkalı üniversiteli escortharamidere escortinnovia escortistanbul escortkadıköy escortkağıthane escortkartal escortküçükçekmece escortmaltepe escortmecidiyeköy escortmerter escortotele gelen escortpendik escortrus escortsarıyer escortsefaköy escortsilivri escortşirinevler escortşirinevler türbanlışirinevler ucuzşişli escortsınırsız escorttaksim escorttesettürlü escorttopkapı escorttürbanlı escorttüyap escortucuz escortümraniye escortüniversiteli öğrenci escortyabancı escortyenibosna escortzeytinburnu escortsmm panelgaziantep escortmersin escortpostegroweb postegroweb postegroalanya escortbodrum escortdidim escortfethiye escortkuşadası escortmanavgat escortmarmaris escorteczane sertleşme haplarıyapay kızlık zarıkaynarca escortatalar escortcevizli escortEscorts İn BodrumBodrum Bayan Escortgüvercinlik escortpostegropostegroweb postegroizmit escortkocaeli escortizmit escortkocaeli escortgebze escortgölcük escortdarica escortizmit otele gelen escortizmit eve gelen escortkocaeli evi olan escortotele gelen escortizmit sınırsız escortcialis 20 mg fiyatcialis 100 mg fiyatcialis 5 mg fiyatviagra 100 mg fiyatcialis 5 mg fiyatcialis fiyat eczanepostegropostegrocinsel hastalıklarereksiyon sorunuacarkent escortbahariye escortcialis 20 mgcialis 100 mgcialis 5 mgcialis fiyatcialiscialis fiyatlarıviagra fiyatviagra siparişcialis satışcialis siparişviagra fiyatlarıkartal escortbedava bonus veren bahis siteleribahisgaziantep escortviagraviagra fiyatpostegropostegropostegroDubai escortsDubai escortsLondon escortsfree instagram followersgümüşlük escortMarmaris Escortpendik escortkartal escortkurtkoy escorttuzla escortakyarlar escortbitez escortgümbet escortgündoğan escortkonacık escortortakent escorttorba escorttürkbükü escorthalkalı escortbayrampaşa escortbaşakşehir escortbahçelievler escortbağcılar escortbahçeşehir escortkadın giyimfantezi babydollfantezi çorapfantezi giyimKadın üst giyimkadın alt giyimkadın ayakkabıkadın atletbluz bodybot bootiekadın ceketkadın çizmekadın elbiseelbise abiyekadın eşofman altıkadın eşofman takımıAnkara escort bayanyalıkavak escortturgutreis escortpostegroweb postegroweb postegropostegromilas escortizmit escortistanbul escortistanbul escortkaynarca escortviagra 100 mg fiyatviagra 100 mg fiyatgaziantep escort bayanGüvenilir bahis SiteleriBalgat escortÇankaya escortCebeci escortDemetevler escortDikmen escortEryaman escortEsat escortEtlik escortKeçiören escortKızılay escortKolej escortRus escortSincan escortYenimahalle escortAtaşehir escortanadolu yakası escortAnadolu yakası escortAtaşehir escortAtaşehir escortKadıköy escortKadıköy escortÜmraniye escortÜmraniye escortBostancı escortBostancı escortbostancı escortpostegroadana escortadana escort bayanafyon escortacarkent escortacibadem escortadalar escortafyon escortalanya escort bayanalanya escortantalya escort bayanantalya escortartvin escortartvin escortbeylikdüzü escortbeylikdüzü escortbeylikdüzü escortbeylikdüzü escortbodrum escortbolu escortbolu escortburdur escortbursa escortbursa escortçanakkale escortçanakkale escortçeşme escortdidim escortdiyarbakır escortdiyarbakır escortedirne escortedirne escortelazığ escortelazığ escorterzincan escorterzincan escorterzurum escorterzurum escortbodrum escortbursa escortbursa escorteskişehir escorteskişehir escortgaziantep escortgaziantep escortgaziantep escortgiresun escortgiresun escortgümüşhane escorthatay escorthatay escortısparta escortısparta escortkars escortkastamonu escortkastamonu escortkayseri escortkayseri escortkıbrıs escortkıbrıs escortkonya escortkonya escortkuşadası escortkütahya escortkütahya escortmalatya escortmalatya escortmanisa escortmanisa escortmardin escortmardin escortmarmaris escortmersin escortnevşehir escortnevşehir escortniğde escortniğde escortordu escortordu escortrize escortrize escortsakarya escortsakarya escortsamsun escortsamsun escortşanlıurfa escortşanlıurfa escortsinop escortsinop escortsivas escortsivas escorttekirdağ escorttekirdağ escorttrabzon escorttrabzon escortuşak escortvan escortvan escortyalova escortyalova escortyozgat escortyozgat escortzonguldak escortzonguldak escortCoinbar girişSafirbet girişcratosslot girişAsyabahis girişTempobet girişMarsbahis girişBetebet girişVdcasino girişVevobahis girişBetper girişimajbet girişHoliganbet girişJojobet girişAnadolucasino girişArtemisbet girişbelugabahis girişbetvole girişinterbahis girişmilanobet girişZeytinburnu EscortYeşilköy EscortYenibosna EscortÜmraniye EscortTopkapı EscortTaksim EscortSuadiye EscortSınırsız EscortŞişman EscortŞişli EscortŞirinevler EscortSilivri EscortPendik EscortOrtaköy EscortOlgun EscortNişantaşı EscortMerter EscortMecidiyeköy EscortMaslak EscortMaltepe EscortMahmutbey EscortLevent EscortKurtköy EscortKüçükyalı EscortKüçükçekmece EscortKartal EscortKağıthane EscortKadıköy Escortİstanbul Escortİkitelli EscortHaramidere EscortHalkalı EscortGöztepe EscortGenç EscortFlorya EscortFındıkzade EscortFatih EscortEtiler EscortEsenyurt EscortEscort NumaralarıEscort BayanlarErenköy EscortElit Escortçekmeköy escortÇıtır Escortşerifali escortCihangir Escortümraniye escortüsküdar escortCevizli EscortCennet Mahallesi Escortsuadiye escortÇapa Escortkadıköy escortÇağlayan Escortgöztepe escortBüyükçekmece Escortbostancı escortgöztepe escortBostancı EscortBeyoğlu Escortsuadiye escorterenköy escortbostancı escortanadolu yakası escortavrupa yakası escortBeylikdüzü EscortBeşiktaş Escortanadolu yakası escortBayrampaşa EscortBaşakşehir Escortümraniye escortBakırköy Escortkadıköy escortBahçelievler Escortbostancı escortBağdat Caddesi Escortataşehir escortBağcılar Escortcevizli escortatalar escortmaltepe escortAvrupa Yakası Escortkartal escortmaltepe escortAvcılar EscortAtaşehir Escortümraniye escortsupertotobetrestbet girisbetpas girisbetbabayurtdisiaugenoperationbotox bruisinghepsibahisrexbetsuperbetinbetsatbets10romabettarafbetbetparkhilbetonbahisbahsegelbahigowinxbetelitbahisdinamobetbetmatiktimebetgebze escortleopard honeyAnkara escortUlus escortTunalı escortTandoğan escortSıhhiye escortRus escortMamak escortMamak escortGölbaşı escortCinsel sağlık ürünleriCinsel performans ilaçlarıCialis fiyatCialis 20 mg fiyatCialis 100 mg fiyatCialis 30 lu tablet fiyatViagra fiyatViagra 100 mg fiyatViagra 30 lu fiyatViagra 4 lü tablet fiyatıVega 100 mgVega 100 mg fiyatVega 100 mg eczaneKamagra jelKamagra Jel fiyatKamagra jel eczaneSertleştirici haplarGeciktirici ürünlercialiscinsel sağlık ürünleribayan azdırıcı fiyatkadın azdırıcı damlasertleştirici ilaçlarcialis fiyatviagra fiyatpenis büyütücükamagra jelgeciktirici spreycialis 20 mgcialis 100 mgviagra 30 luen iyi penis sertleştirici ilaçsertleştirici haplarpendik escortelazığ escort bayanhasta yataklarıkent switch fiyatmarlboro shuffleparliament aqua bluemarlboro double fusionmarlboro shufflekent switchdjarum blackdjarum blackAnadolu yakası escortAtaşehir escortBostancı escortErenköy Escortavrupa yakası escortAtaköy EscortAvcılar EscortBahçeşehir Escortözel escortlaranal escortçıtır escortelit escortAnadolu Yakası escortAtaşehir escortbağdat caddesi escortBostancı escortGöztepe Escortİstanbul EscortKadıköy EscortKartal EscortKurtköy EscortMaltepe EscortPendik EscortŞerifali EscortTuzla EscortÜmraniye escortÜsküdar EscortAnadolu Yakası EscortAtaşehir escortBostancı EscortGöztepe EscortAvrupa Yakası EscortAksaray escortAtaköy EscortAvcılar Escortİstanbul EscortAtaşehir Elit EscortAtaşehir Esmer EscortAtaşehir Genç EscortAtaşehir Olgun EscortAtaşehir Sarışın EscortAtaşehir Şişman EscortAtaşehir Sınırsız EscortAtaşehir Ucuz EscortAtaşehir Yabancı EscortAteşehir Escort BayanBağdat Caddesi EscortBağdat Caddesi Olgun EscortBağdat Caddesi Sarışın EscortBağdat Caddesi Şişman EscortBağdat Caddesi Ucuz EscortBağdat Caddesi Yabancı EscortBostancı Elit EscortBostancı Çıtır EscortBostancı EscortBostancı Esmer EscortBostancı Olgun EscortBostancı Sarışın EscortBostancı Yabancı EscortGöztepe EscortGöztepe Genç EscortGöztepe Olgun EscortGöztepe Şişman EscortGöztepe Sınırsız EscortGöztepe Ucuz EscortKadıköy Anal EscortKadıköy Elit EscortKadıköy EscortKadıköy Eskort BayanlarKadıköy Genç EscortKadıköy Yabancı EscortKartal Çıtır EscortKartal EscortKartal Eskort BayanlarKartal Esmer EscortKartal Sarışın EscortKartal Sınırsız EscortKartal Ucuz EscortKaynarca EscortKaynarca Genç EscortKaynarca Olgun EscortKaynarca Şişman EscortKurtköy EscortKurtköy Escort BayanKurtköy Ucuz EscortKurtköy Yabancı Escort BayanMaltepe Anal EscortMaltepe EscortMaltepe Genç EscortMaltepe Olgun EscortMaltepe Şişman EscortPendik EskortPendik Eskort BayanlarPendik Sarışın EscortPendik Şişman EscortPendik Sınırsız EscortPendik Ucuz EscortTuzla Anal EscortTuzla Elit EscortTuzla EscortTuzla Yabancı EscortÜmraniye EscortÜmraniye Masöz EscortÜmraniye Olgun EscortÜmraniye Ucuz Escortepoksi zeminepoksi zemin kaplamaepoksi yol çizgisişişli escortAcıbadem Escortİçerenköy EscortKozyatağı EscortKüçükyalı EscortKadıköy EscortKartal EscortMaltepe EscortPendik EscortKurtköy EscortŞerifali EscortAnadolu Yakası EscortKadıköy EscortAtaşehir EscortBostancı EscortAtaşehir EscortKadıköy EscortKurtköy EscortAnadolu Yakası EscortAnadolu Yakası EscortAtaşehir EscortBostancı EscortKadıköy EscortAnadolu Yakası EscortKadıköy EscortAtaşehir EscortBostancı EscortMaltepe EscortGöztepe EscortPendik EscortErenköy EscortGöztepe EscortSuadiye EscortGöztepe EscortMaltepe EscortŞerifali EscortKartal EscortKurtköy EscortPendik EscortKurtköy EscortPendik EscortAnadolu Yakası EscortKartal EscortMaltepe EscortAnadolu Yakası EscortKartal Escort BayanKurtköy Escort BayanMaltepe Escort BayanPendik Escort BayanAnadolu Yakası EscortKartal EscortKurtköy EscortMaltepe EscortPendik EscortTuzla EscortKurtköy EscortPendik EscortTuzla EscortAnadolu Yakası EscortMaltepe EscortKartal EscortBostancı EscortÜmraniye EscortAnadolu Yakası EscortKadıköy EscortAtaşehir EscortTuzla EscortGebze EscortAydınlı EscortMutlukent EscortPendik EscortAnadolu Yakası EscortKurtköy EscortÜmraniye EscortBostancı EscortKartal Escort BayanPendik Escort BayanKurtköy Escort BayanMaltepe EscortAnadolu Yakası EscortBostancı EscortKartal EscortMaltepe EscortÜmraniye Escortbağdat caddesi escortgöztepe escortistanbul escortkartal escortkurtköy escortmaltepe escortpendik escorttuzla escortüsküdar escortataköy escortavcılar escort bayanavrupa yakası escortbahçeşehir escortbakırköy escortbeşiktaş escortbeylikdüzü escorterenköy escortetiler escortgöztepe escortikitelli escortkartal escortkurtköy escortmaltepe escortmecidiyeköy escortpendik escortşirinevler escortşişli escortsoğanlık escortataşehir escortkaynarca escortümraniye escortgebze escorttuzla escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortavrupa yakası escortatalar escortcevizli escortescort bayanmaltepe escortbeylikdüzü escortavcılar escortesenyurt escortbahçeşehir escortşirinevler escortataköy escortbeylikduzuescortev.comescort beylikdüzüWhatsapp aerobeylikdüzü eskortbahariye escortmoda escortsex hikayeleriadana escortadıyaman escortafyon escortağrı escortaksaray escortamasya escortankara escortantalya escortantep escortardahan escortartvin escortaydın escortbalıkesir escortbartın escortbatman escortbayburt escortbilecik escortbingol escortbitlis escortbolu escortburdur escortbursa escortçanakkale escortçankırı escortçorum escortdenizli escortdiyarbakır escortdüzce escortedirne escortelazığ escorterzincan escorterzurum escorteskişehir escortgiresun escortgümüşhane escorthakkari escorthatay escortığdır escortısparta escortistanbul escortizmir escortizmit escortkarabük escortkaraman escortkars escortkastamonu escortkayseri escortkıbrıs escortkilis escortkırıkkale escortkırklareli escortkırşehir escortkocaeli escortkonya escortkütahya escortmalatya escortmanisa escortmaraş escortmardin escortmersin escortmuğla escortmuş escortnevşehir escortniğde escortordu escortosmaniye escortrize escortsakarya escortsamsun escortsiirt escortsinop escortşırnak escortsivas escorttekirdağ escorttokat escorttrabzon escorttunceli escortzonguldak escorturfa escortuşak escortvan escortyalova escortyozgat escort